Zeolit ve Tarım

Zeolitli tüfler gübrelerin kötü kokusunu giderilmesi, içeriğini kontrol edilmesi ve asit volkanik toprakların pH'ının yükseltilmesi amacıyla uzun yıllardır kullanılmaktadır. Gübreleme ve Toprak Hazırlanması Doğal zeolitler yüksek iyon değiştirme ve su tutma özellikleri nedeniyle toprağın tarım için hazırlanmasında, çoğunlukla kil bakımından fakir topraklarda yaygın biçimde kullanılmaktadır. Ayrıca yüksek anomyum seçiciliği nedeniyle gübre hazırlanmasında taşıyıcı olarak klinoptilolit kullanılmasıyla amonyumun bitkiler tarafından daha etkin kullanılması ve gübre tasarrufu sağlanmaktadır. Klinoptilolit nem fazlasını adsorbladığı için gübrelerde depolama sırasında oluşan pişme ve sertleşmeyi de önlemektedir. Ayrıca fazla sulama nedeniyle oluşan mantari hastalıkların da önüne geçtiği belirlenmiştir. 

Toprak Kirliliğinin Kontrolü 

       Doğal zeolitlerin katyon seçme ve değiştirme özelliklerinden sadece besleyici iyonların bitkiye aktarılmasında faydalanılmayıp, aynı zamanda besin zincirlerinde Pb-Cd-Zn-Cu (kurşun,kadmiyum,çinko,bakır) gibi istenmeyen bazı ağır metal katyonlarının tutulmasında da yararlanılabilir. Bu alanda kullanılan klinoptilolitin radyoaktif kirlenmenin söz konusu olduğu topraklara ilave edilmesi ile bitki tarafından alınan Sr90 miktarının büyük ölçüde azaldığı da saptanmıştır. 

Çim Saha ve Alan Uygulamaları 

        Zeolitler yeni çim sahalar oluşturulurken veya mevcut çim sahaların ıslahında başarı ile kullanılmaktadır. Çim sahalar oluşturulurken toprağın havalandırılması aşamasında çimin köklerinin bulunacağı derinliğe maksimum miktarda zeolit karıştırılır. Mevcut çim sahalarda ise daha ince tanecikli zeolit yüzeyden uygulanır. Uygulanan bu zeolit çimlerin köklerinde biriktikçe toprağa ilave edilen besi maddelerinin daha etken kullanımını sağlamaya başlar.Topraktaki azot ve potasyumun suyla yıkanarak uzaklaştırılması azalır ve topraktaki suyun çimin kök bölgesinde birikmesi ve besi maddelerinin kontrollü salınımı sağlanır. 

        Zeolit kullanılarak ve kullanılmadan hazırlanan çim sahalarda yapılan incelemelerde, zeolit içeren sahalarda çimin köklerinin 7-14 cm derinlikte, çok kuvvetli ve pek çok besleme kökü içerecek şekilde geliştiği; buna karşılık zeolit içermeyen sahalardaki çimlerin köklerinin 1.5-5 cm derinlikte, oldukça zayıf ve yetersiz sayıda besleme kökü içerecek şekilde geliştiği belirlenmiştir. Zeolit kullanımı özellikle eğimli yamaçların çimlendirilmesinde daha da yararlı olmaktadır. Zira; zeolitın kullanılmadığı durumlarda, kullanılan gübre, sulama ve yağmur sularıyla yıkanarak yamacın yüksek bölümlerinden alçak bölümlerine taşınabilmektedir. Bunun sonucu olarak yamacın yüksek bölümleri kötü bir biçimde çimlenmis gözükürken alçak bölümleri daha yeşil ve sağlıklı çimlerle kaplanmış bir görüntü vermektedir. Kötü toprak yapısı, toprağın zamanla sıkışması, toprakta yeterli havalanma ve buharlaşma olmaması, toprağın istenildiği gibi su tutmaması gibi nedenler başarılı bir çimlendirme yapamamanın başlıca nedenleridir. 

       Çim sahalardan giderek artan üstün özellikler beklendiğinden, çimlendirilecek toprağın uygun hale getirilmesi de giderek önem kazanmaktadır. Yapılması gereken, toprağın fiziksel özelliklerini değiştirerek, çimin suya ve besin maddelerine daha iyi ve düzenli ulaşımını ve toprağın daha iyi ve sürekli havalanmasını sağlayarak, çimin daha güçlü ve sağlıklı kökler oluşturarak daha iyi görünümlü hale getirilmesidir. Bu hususların dengeli bir biçimde gerçekleştirilmesi ile çimlerin bakım onarım ve buna bağlı olarak işçilik ve madde kullanım maliyetleri düşürülebilecektir.Zira bu durumda daha az su ve gübreye ihtiyaç duyulacaktır. 


Çim Sahalarda Zeolit Kullanımının Baslıca Avantajları 

• Uygulaması kolaydır ,Çimler için gerekli suyun daha uzun süre toprakta kalmasını sağlar. 
• Toprakta bozulmadan kalır(uzun süreli dengeli )Böylece su kullanımını % 10 - 12 azalır. 
• Toprağın katyon değiştirme kabiliyetini artırır . 
• Tarım ilacı kullanım miktarını azaltır . 
• Sodyum içeriği düşüktür,İnsanlar ve diğer canlılar için zehirli değildir. 
• Toprağın su ve hava geçirgenliğini artırır , fiziksel özelliklerini iyileştirir . 
• Tane büyüklüğü USĞA'nın belirlediği limitler içindedir. 
• Toprağın işlenmesinde kullanılan metalik aletlere kum gibi zarar vermez. 
• Çim köklerinin oluşumunu hızlandırır ve iyileştirir . 
• Çim yoğunluğu ve gücü arttığından oynanan topun çim üzerinde iz bırakmasını önler . 
• Gübrenin ve besin maddelerinin suyla yıkanıp uzaklaşmasını azaltır. 
• % 100 doğal olduğundan çevre açısından emniyetlidir. 
• Gübre ve besin maddelerinin su ile yıkanarak yer altı sularına karışmasını azaltır. 
• Gübre kullanımını azaltarak da çevre dostudur. 
• Kontrollü salınımla potasyum ve amonyum kullanım verimini arttırır. 
• Aşırı çim ekilmesinde bile çok iyi çalışır. 
• Aşırı gübre kullanımı gibi nedenle çimlerin yanmasını önler. 
• Bu güne kadarki uygulamaları ile golf, futbol vb spor sahalarında, park ve bahçelerde kendini ispatlamıstır.